Gaan jullie samenwonen? Regel dan eerst de zaken met een deadline: geef de verhuizing uiterlijk 5 dagen na de verhuisdatum door aan de gemeente en check jullie toeslagen, want met een toeslagpartner geldt in 2026 een gezamenlijke inkomensgrens van 51.142 euro voor zorgtoeslag. Zeg daarna dubbele verzekeringen op, maak geldafspraken en beslis over een samenlevingscontract. Deze checklist loopt in vier fasen chronologisch door alles heen wat jullie moeten regelen.
- Geef de verhuizing uiterlijk 5 dagen na de verhuisdatum door aan de nieuwe gemeente; te laat melden kan een boete tot 325 euro opleveren.
- Alleen samenwonen maakt jullie nog geen toeslagpartners, maar een samenlevingscontract, koopwoning of kind wel. Met toeslagpartner is de zorgtoeslaggrens in 2026 samen 51.142 euro.
- Eén inboedel- en één aansprakelijkheidsverzekering is genoeg voor jullie huishouden: zeg de dubbele polissen op.
- Maak geldafspraken voordat de eerste rekening valt; het Nibud adviseert verdelen naar rato van inkomen.
- Een samenlevingscontract kost in 2026 meestal tussen de 400 en 700 euro en regelt wat van wie is, ook voor het partnerpensioen.
Waar beginnen jullie met deze checklist?
Begin met de zaken die een harde deadline hebben: de huur opzeggen, de verhuizing doorgeven aan de gemeente en jullie toeslagen aanpassen. Daarna volgen de geldafspraken, de verzekeringen en het praktische deel, en als laatste het samenlevingscontract. Die volgorde voorkomt boetes en terugvorderingen, en geeft jullie rust voor het leukere werk: dozen uitpakken en van het huis iets van jullie samen maken.
Deze checklist loopt chronologisch door vier fasen. Jullie hoeven niet alles in één weekend te doen; de meeste stellen zijn twee tot drie maanden bezig voordat echt alles geregeld is. Werken jullie de fasen in volgorde af, dan missen jullie niets.
| Fase | Wanneer | Belangrijkste acties |
|---|---|---|
| 1. Voorbereiding | 6 tot 4 weken vooraf | Huur opzeggen, contracten regelen, verhuisdatum prikken |
| 2. Verhuisweek | Rond de verhuisdatum | Inschrijven bij de gemeente, energie en internet overzetten, adreswijzigingen versturen |
| 3. Eerste maand | Week 1 tot 4 | Toeslagen aanpassen, dubbele verzekeringen opzeggen, geldafspraken maken |
| 4. Eerste halfjaar | Maand 2 tot 6 | Samenlevingscontract afsluiten, taakverdeling bijstellen, samen sparen |
Gaan jullie voor het eerst samenwonen? Lees dan ook onze gids over de eerste keer samenwonen, die dieper ingaat op de gewenning en de eerste weken onder één dak.
Fase 1: wat regelen jullie vóór de verhuizing?
Vóór de verhuizing regelen jullie drie dingen: de oude woonruimte opzeggen, de contracten voor het nieuwe adres in orde maken en de verhuizing zelf plannen. Voor een huurwoning geldt meestal een opzegtermijn van één maand, dus zeg op zodra de verhuisdatum vaststaat. Wie te lang wacht, betaalt onnodig een maand dubbele huur.
Handig om te weten: jullie kunnen de verhuizing al vanaf 4 weken voor de verhuisdatum doorgeven aan de nieuwe gemeente. Dat scheelt een actiepunt in de drukke verhuisweek zelf.
Trekt een van jullie bij de ander in een koopwoning in? Regel dan iets meer. Check de opstalverzekering en de hypotheekvoorwaarden, en bespreek alvast hoe jullie omgaan met woonlasten die op één naam staan. Wie meebetaalt aan de hypotheek van de ander bouwt namelijk niet automatisch mede-eigendom op; dat leggen jullie later vast in een samenlevingscontract.
Afvinklijst voor fase 1
- Huur van de oude woning schriftelijk opzeggen en de bevestiging bewaren
- Verhuisdatum prikken en eventueel een dag verlof regelen
- Energie, water en internet voor het nieuwe adres afsluiten of overzetten
- Verhuizing alvast doorgeven aan de gemeente (kan vanaf 4 weken vooraf)
- Adreswijzigingen klaarzetten voor werkgever, bank, zorgverzekeraar en abonnementen
- Samen door beide inboedels lopen: wat gaat mee, wat wordt verkocht of weggegeven?
Twijfelen jullie wat er verder nog bij komt kijken, van parkeervergunning tot huisdieren? In samenwonen: wat moeten jullie allemaal regelen staat de volledige lijst per onderwerp uitgewerkt.
Wat moeten jullie regelen bij de gemeente en de Belastingdienst?
Jullie geven de verhuizing door aan de nieuwe gemeente, uiterlijk 5 dagen na de verhuisdatum. Dat kan online met DigiD en is gratis. Volgens de Rijksoverheid kan de gemeente bij te laat doorgeven een boete tot 325 euro opleggen, en geldt dan bovendien de meldingsdatum als officiële verhuisdatum. Zet dit punt dus bovenaan het lijstje voor de verhuisweek.
Daarna komt de Belastingdienst. Goed om te weten: alleen op hetzelfde adres wonen maakt jullie nog geen toeslagpartners. Dat worden jullie pas als er iets bijkomt, bijvoorbeeld een notarieel samenlevingscontract, een gezamenlijke koopwoning, een kind of aanmelding als partner bij een pensioenfonds.
Worden jullie wél toeslagpartners, dan telt het inkomen van jullie allebei mee. Voor zorgtoeslag mag het gezamenlijke toetsingsinkomen in 2026 maximaal 51.142 euro zijn; zonder toeslagpartner ligt de grens op 40.857 euro (Dienst Toeslagen, 2026). Ontvangt een van jullie huurtoeslag, geef de nieuwe woonsituatie dan direct door: inkomen en vermogen van je partner tellen mee, en te veel ontvangen toeslag moeten jullie terugbetalen.
Hoe regelen jullie de geldzaken samen?
Maak drie geldafspraken voordat de eerste gezamenlijke rekening op de mat valt: hoe jullie de vaste lasten verdelen, van welke rekening die betaald worden en hoeveel jullie maandelijks samen sparen. Het Nibud adviseert om gezamenlijke uitgaven naar rato van inkomen te verdelen: wie meer verdient, draagt meer bij. Zo houden jullie allebei naar verhouding evenveel over voor eigen uitgaven.
Een voorbeeld. Sam verdient 2.800 euro netto per maand, Noah 2.100 euro. Samen is dat 4.900 euro, waarvan Sam 57 procent inbrengt en Noah 43 procent. Zijn de gezamenlijke lasten 2.000 euro per maand, dan legt Sam 1.140 euro in en Noah 860 euro. Voelt die verdeling scheef, kies dan een andere; het gaat erom dat jullie er allebei bewust ja tegen zeggen. In kosten delen bij samenwonen vergelijken we alle verdeelmethodes met rekenvoorbeelden.
Praktisch werkt een gezamenlijke rekening voor de vaste lasten het prettigst: allebei maandelijks een vast bedrag erop, alle gedeelde kosten eraf. Hoe jullie die regelen lees je in gezamenlijke rekening openen. Het Nibud raadt daarnaast een gezamenlijke spaarrekening aan voor vervangingen: de wasmachine gaat ooit stuk, en dan is het fijn als dat potje er al staat.
Welke verzekeringen en abonnementen kunnen jullie opzeggen?
Na de verhuizing zijn jullie deels dubbel verzekerd, en dubbel betalen is zonde. Eén inboedelverzekering en één aansprakelijkheidsverzekering is genoeg voor het hele huishouden. Leg de polissen naast elkaar, kies de beste dekking en zeg de andere op; bij de meeste verzekeraars kan dat na het eerste contractjaar per maand.
- Inboedelverzekering: één polis op het nieuwe adres; geef door dat er nu twee personen wonen en dat de inboedel groter is
- Aansprakelijkheidsverzekering: zet de dekking om van alleenstaand naar meerpersoonshuishouden, dan zijn jullie allebei gedekt
- Reis- en annuleringsverzekering: voeg samen tot één doorlopende polis voor twee personen
- Rechtsbijstandverzekering: controleer of één gezinspolis volstaat
- Zorgverzekering: blijft altijd persoonlijk, maar bij dezelfde verzekeraar zitten is wel zo overzichtelijk
- Abonnementen: streamingdiensten, kranten en sportschool; zeg dubbele op of stap over op een duo-abonnement
Loop dit lijstje in de eerste maand af. Het kost jullie één avond en levert vaak tientallen euro's per maand op, elke maand opnieuw.
Praktisch: de uitzet, het huishouden en jullie afspraken
Het praktische deel draait om drie vragen: wat hebben jullie nog nodig, wie doet wat in huis en hoe houden jullie samen overzicht? Maak eerst een uitzetlijst van wat er na het samenvoegen van twee inboedels echt nog mist. Spreek daarna de taakverdeling uit, voordat stille irritatie dat voor jullie doet.
Uitzet: wat missen jullie nog?
- Slaapkamer: een goed tweepersoonsmatras is de beste eerste investering
- Keuken: pannenset, servies voor gasten, voorraadbakken
- Wassen en schoonmaken: wasrek, stofzuiger, basisschoonmaakspullen
- Klussen: basisgereedschap, boormachine, trapje
- Reserve: zaklamp, EHBO-doos, brandmelder per verdieping
Wie doet wat in huis?
Verdeel taken op basis van wat ieder van jullie oprecht minder erg vindt, niet op wie het toevallig als eerste ziet. Wees ook eerlijk over het denkwerk erachter: boodschappen plannen, verjaardagen onthouden, afspraken bewaken. In het huishouden eerlijk verdelen staat een aanpak die werkt zonder scorebord. Veel stellen zetten klussen, boodschappen en gedeelde uitgaven in één gedeelde app zoals Onsie, zodat niemand de administratie er alleen bij doet.
Samenlevingscontract: ja of nee?
Voor de meeste stellen is het antwoord ja: een samenlevingscontract is verstandig zodra jullie een woning delen, samen grote aankopen doen of ongelijk bijdragen. Anders dan bij een huwelijk regelt de wet vrijwel niets voor samenwoners. Zonder contract is meestal niet vastgelegd van wie wat is, en hebben jullie vaak geen recht op elkaars partnerpensioen.
Jullie zijn met veel: Nederland telde in 2024 ruim 1,1 miljoen ongehuwd samenwonende paren (CBS). Een samenlevingscontract kost in 2026 bij de notaris meestal tussen de 400 en 700 euro; instaptarieven beginnen rond 384 euro en uitgebreid maatwerk loopt op tot ruim 1.000 euro. Het Nibud adviseert bovendien om de geldafspraken die jullie toch al maken in zo'n contract vast te leggen. Wat er precies in hoort en waar de prijsverschillen vandaan komen, lees je in wat kost een samenlevingscontract.
In een samenlevingscontract leggen jullie in elk geval vast: wie welk deel van de woonlasten betaalt, van wie de inboedel en grote aankopen zijn, wat er gebeurt met de woning als jullie uit elkaar gaan en dat jullie elkaar aanmelden voor het partnerpensioen. Juist als een van jullie meer inbrengt of meer verdient, voorkomt dat papier jaren later discussie.
Eén aandachtspunt: met een notarieel samenlevingscontract worden jullie automatisch toeslagpartners. Reken dus vooraf even door wat dat betekent voor jullie zorg- of huurtoeslag, zodat het contract geen verrassing op de toeslagenrekening wordt.
De complete afvinkbare samenwoon-checklist
Hieronder staat alles uit dit artikel nog één keer als afvinkbare lijst, gegroepeerd per fase. Zet hem in jullie notitie-app of loop hem samen op de bank door: zijn alle punten afgevinkt, dan is het samenwonen formeel én praktisch geregeld.
Vóór de verhuizing
- Huur oude woning opzeggen (bevestiging bewaren)
- Energie, water en internet voor het nieuwe adres regelen
- Verhuisdatum prikken, hulp en eventueel een bus regelen
- Inboedels doorlopen: houden, verkopen of weggeven
- Verhuizing alvast doorgeven aan de gemeente (kan 4 weken vooraf)
Verhuisweek
- Inschrijven bij de gemeente: uiterlijk 5 dagen na de verhuisdatum
- Adreswijziging naar werkgever, bank, zorgverzekeraar en abonnementen
- Meterstanden oude en nieuwe woning noteren en doorgeven
- Sloten, rookmelders en wifi op het nieuwe adres checken
Eerste maand
- Toeslagen doorgeven of proefberekenen bij Dienst Toeslagen
- Dubbele inboedel- en aansprakelijkheidsverzekering opzeggen
- Geldafspraken maken: verdeling, gezamenlijke rekening, spaarbedrag
- Taakverdeling in huis bespreken en uitproberen
- Abonnementen samenvoegen of opzeggen
Eerste halfjaar
- Samenlevingscontract afsluiten bij de notaris
- Partnerpensioen aanmelden bij jullie pensioenfondsen
- Testament of verblijvingsbeding bespreken bij een koopwoning
- Gezamenlijk spaardoel kiezen en automatisch sparen instellen
- Vieren dat het geregeld is: de eerste officiële samenwoon-date
En daarna? Dan begint het echte samenwonen pas. De administratie is de start, het leven samen is het doel.
