Een vaste lasten overzicht maak je door drie maanden bankafschriften door te lopen, elke terugkerende afschrijving te noteren en alles om te rekenen naar een bedrag per maand. Verdeel de posten over zes groepen: wonen, energie en water, verzekeringen, abonnementen en telecom, vervoer en overige contracten. Ter referentie: een gemiddeld huishouden betaalt in 2026 volgens het CBS ongeveer € 166 per maand aan energie, en de gemiddelde zorgpremie ligt op € 159 per persoon per maand. Met de checklist in dit artikel staat jullie complete overzicht binnen een uur.
- Een compleet vaste lasten overzicht telt voor de meeste stellen 15 tot 25 posten, verdeeld over zes groepen.
- Reken jaarlijkse en kwartaalbetalingen altijd om naar een maandbedrag, anders klopt je totaal niet.
- Een gemiddeld huishouden betaalt in 2026 € 1.993 per jaar aan energie (CBS) en € 159 per persoon per maand aan zorgpremie.
- Het Nibud vindt dat vaste lasten liefst niet meer dan de helft van jullie netto-inkomen opslokken.
- Werk het overzicht minstens twee keer per jaar bij, in elk geval in januari wanneer tarieven en premies wijzigen.
Wat zijn vaste lasten precies?
Vaste lasten zijn alle terugkerende uitgaven waar een contract of vaste verplichting achter zit: huur of hypotheek, energie, water, verzekeringen, abonnementen, telefoon en vervoer. Ze worden automatisch afgeschreven per maand, kwartaal of jaar en veranderen niet als jullie een weekje zuinig doen. Dat maakt ze het fundament van elk huishoudboekje: dit bedrag moet er gewoon elke maand zijn, wat er verder ook gebeurt.
Het Nibud deelt uitgaven op in drie groepen. Naast de vaste lasten zijn er reserveringsuitgaven, onregelmatige kosten zoals kleding, reparaties en het vervangen van een kapotte wasmachine, en huishoudelijke uitgaven zoals boodschappen en persoonlijke verzorging. Boodschappen horen dus niet in je vaste lasten overzicht, ook al voelen ze net zo onvermijdelijk.
Voor stellen die net kosten zijn gaan delen is dit onderscheid extra belangrijk. Vaste lasten zijn de posten die jullie samen dragen en waarover je duidelijke afspraken wilt maken. Huishoudelijke uitgaven schommelen en kun je makkelijk bijsturen; een energiecontract of huurcontract niet. Wie het verschil kent, discussieert ook nooit meer over de vraag of de sportschool nou bij de vaste lasten hoort. (Wel, zolang het abonnement loopt.)
Hoe maak je een vaste lasten overzicht in één uur?
Een vaste lasten overzicht maak je in vier stappen: download drie maanden bankafschriften, markeer elke terugkerende afschrijving, reken alles om naar een maandbedrag en tel het totaal op. Drie maanden is genoeg om ook kwartaalbetalingen te vangen; jaarlijkse posten zoals gemeentebelastingen zoek je even apart op.
- Verzamel de gegevens. Download uit beide bank-apps de af- en bijschrijvingen van de afgelopen drie maanden. Doen jullie dit samen aan tafel, dan zien jullie meteen elkaars lopende contracten.
- Markeer alles wat terugkomt. Elke incasso, elk abonnement en elke automatische overschrijving. Twijfel je ergens over? Zet het erbij, schrappen kan later altijd nog.
- Reken om naar maandbedragen. Jaarbedragen deel je door 12, kwartaalbedragen door 3. Sam en Noah betalen bijvoorbeeld € 420 wegenbelasting per jaar; in hun overzicht staat dus € 35 per maand.
- Tel op en leg het naast jullie netto-inkomen. Het Nibud vindt dat vaste lasten liefst niet meer dan de helft van het netto-inkomen opslokken, en maakt zich zorgen bij huishoudens die boven de 60 procent uitkomen.
Schrikken jullie van het totaal? Dan is dat juist winst: nu weten jullie het, en kun je gericht bijsturen. Daarna komt de vraag hoe je dat bedrag eerlijk verdeelt, zeker als jullie inkomens verschillen. Daarover lees je alles in ons artikel over vaste lasten verdelen naar inkomen.
De complete vaste lasten checklist
Een compleet overzicht telt voor de meeste stellen 15 tot 25 posten, verdeeld over zes groepen: wonen, energie en water, verzekeringen, abonnementen en telecom, vervoer en overige contracten. Loop de lijst hieronder samen langs en streep aan wat voor jullie geldt.
Wonen
- Huur of hypotheek (rente en aflossing)
- Servicekosten of VvE-bijdrage
- Gemeentelijke belastingen: afvalstoffenheffing, rioolheffing en voor kopers de ozb
- Waterschapsbelasting
Wonen is veruit de grootste post. De huren in Nederland lagen in juli 2026 gemiddeld 4,4 procent hoger dan een jaar eerder, meldt het CBS. Huishoudens met een koopwoning betalen in 2026 gemiddeld € 1.895 per jaar aan gemeente, provincie en waterschap samen, blijkt uit de Atlas van de lokale lasten van COELO.
Energie en water
- Gas en elektriciteit (het termijnbedrag)
- Drinkwater
- Stadsverwarming, als jullie die hebben
Een gemiddeld huishouden is in 2026 volgens het CBS € 1.993 per jaar kwijt aan energie, omgerekend ongeveer € 166 per maand. Het Nibud rekent in 2026 met € 1,31 per kubieke meter gas en € 0,25 per kWh stroom.
Verzekeringen
- Zorgverzekering (basis plus aanvullend)
- Inboedel- en opstalverzekering
- Aansprakelijkheidsverzekering
- Reis-, rechtsbijstand- of uitvaartverzekering
De gemiddelde premie voor de basiszorgverzekering ligt in 2026 op € 159 per persoon per maand, ofwel € 1.908 per jaar.
Abonnementen en telecom
- Internet en televisie
- Mobiele telefoon (per persoon)
- Streamingdiensten en muziek
- Sportschool, krant, software en opslag
Vervoer
- Wegenbelasting en autoverzekering
- Brandstof- of laadkosten en een reservering voor onderhoud
- Ov-abonnement of deelautokosten
- Parkeervergunning
Overige contracten
- Kinderopvang
- Aflossingen op leningen of studieschuld
- Vaste donaties aan goede doelen
- Huisdierverzekering en dierenartsplan
Gemiddelde vaste lasten in 2026: de cijfers
Gemiddelde bedragen zijn handige ijkpunten om jullie eigen overzicht tegen af te zetten: wijken jullie ergens flink af, dan weet je waar je moet kijken. De cijfers hieronder komen uit officiële bronnen en gelden voor 2026. Let op: een gemiddelde is geen doel, een zuinig huishouden in een klein appartement zit hier logischerwijs onder.
| Kostenpost | Gemiddeld bedrag in 2026 | Bron |
|---|---|---|
| Energie (gas en stroom) | € 1.993 per jaar, circa € 166 per maand | CBS |
| Zorgverzekering (basispremie) | € 159 per persoon per maand | Zorgwijzer |
| Lokale lasten koopwoning (gemeente, provincie, waterschap) | € 1.895 per jaar, circa € 158 per maand | COELO |
| Lokale lasten huurwoning | € 1.140 per jaar, circa € 95 per maand | COELO |
| Drinkwater | € 17,70 (1 persoon) tot € 35,95 (5 personen) per maand | Nibud |
De energierekening viel in 2026 gemiddeld € 52 lager uit dan in 2025, een daling van 2,5 procent, berekende het CBS met de prijzen van januari 2026. De lokale lasten voor woningeigenaren stegen juist met 4,8 procent ten opzichte van 2025. Voor huur of hypotheek bestaat geen zinvol landelijk maandgemiddelde: het bedrag hangt te sterk af van regio, woningtype en wanneer jullie het contract afsloten. Gebruik daarvoor gewoon jullie eigen bedrag.
Hoe houden jullie het overzicht actueel?
Een vaste lasten overzicht is alleen waardevol als het klopt, en tarieven veranderen voortdurend. Er zijn drie manieren om het bij te houden: een spreadsheet, de categorieën in je bank-app of een gedeelde app die jullie samen gebruiken. Kies er één en houd het daarbij, twee halve systemen werken niet.
1. Spreadsheet
Gratis en volledig naar eigen smaak in te richten. Nadeel: het bestand staat vaak op de laptop van één van jullie twee, en elke wijziging moet je zelf handmatig doorvoeren. In de praktijk sterft menig spreadsheet na drie maanden een stille dood.
2. Categorieën in de bank-app
De meeste Nederlandse banken labelen incasso's automatisch. Handig als startpunt, maar het werkt alleen voor de rekening bij die ene bank. Betalen jullie vaste lasten vanaf twee rekeningen, dan blijft het totaalplaatje versnipperd.
3. Een gedeelde app
Een app die jullie allebei op je telefoon hebben lost het grootste probleem op: één actueel overzicht dat je samen ziet en samen bijwerkt. In Onsie zetten jullie alle vaste lasten één keer klaar, met bedrag, betaaldag en wie hem betaalt, en zien jullie elke maand wat eruit gaat en wat er samen overblijft. Welke aanpak bij welk stel past, lees je in ons overzicht van de beste apps voor vaste lasten en in onze gids over een huishoudboekje bijhouden.
Werk het overzicht op vaste momenten bij: in januari, wanneer energietarieven, zorgpremies en gemeentebelastingen wijzigen, en halverwege het jaar, wanneer veel huren per 1 juli omhooggaan. Daarnaast natuurlijk bij elke verhuizing, elk nieuw abonnement en elk opgezegd contract.
Waar valt het snelst te besparen?
De snelste besparingen zitten bijna altijd in drie hoeken: vergeten abonnementen, dubbele verzekeringen na het samenwonen en te dure polissen die je nooit meer hebt vergeleken. Juist daarom is het overzicht zo waardevol: je kunt pas schrappen wat je ziet staan.
Begin bij de abonnementen. Streamingdiensten die niemand meer kijkt, een sportschool waar je niet meer komt, software die je ooit voor één klus nodig had: samen tikt dat snel aan. Kijk daarna naar dubbele verzekeringen. Wonen jullie samen, dan volstaat één inboedelverzekering en één aansprakelijkheidsverzekering voor het hele huishouden, terwijl veel stellen na de verhuizing allebei hun oude polis stilzwijgend laten doorlopen.
Vergelijk tot slot elk najaar jullie zorgverzekering. Het verschil tussen de goedkoopste en duurste basisverzekering bedraagt in 2026 ongeveer € 511 per jaar, terwijl de dekking van de basisverzekering wettelijk overal gelijk is. Overstappen kan elk jaar tot en met 31 december. Ook een jaarlijkse check van het energiecontract loont: vaste contracten zijn terug en de tarieven verschillen flink per aanbieder.
Zet de besparing die jullie vinden niet stilletjes terug in de gezamenlijke pot, maar geef er een bestemming aan: aflossen, een buffer of een spaardoel. Hebben jullie nog geen rekening waar de vaste lasten vanaf gaan, lees dan eerst hoe je een gezamenlijke rekening opent. Zo wordt het overzicht dat jullie vandaag maken de basis voor elke geldbeslissing hierna.
